چۆن لە ستراتیژیی ترامپ تێبگەین؟

پەنجەرە

خوێندنەوەیەک بۆ عەقڵیەتی «بێ ئۆقرەیی ئامانجدار» لە کایەی زلهێزەکاندا

 ئەوەی لە جەنگە هاوچەرخەکاندا زۆر جێی سەرنجە، تێگەیشتنە لە خودی چەمکی شەڕ. زۆرجار ململانێکان لە ئاستێکی سادەدا دەبینرێن، بەڵام هەڵەی ستراتیژی لە کاتی هەستیاردا کوشندەیە. بۆ تێپەڕاندنی ئەم کورتڕوونییە، پێویستە فێری خوێندنەوەی عەقڵیەتی هێزە جیهانییەکان بین؛ لە سەرووی هەمووشیانەوە، شێوازی بیرکردنەوەی دۆناڵد ترامپ وەک کارەکتەرێکی کاریگەر لە داڕشتنەوەی هاوسەنگییە سیاسییەکاندا.

ئەگەرچی ڕووداوە مەیدانییەکان و ئاڵۆزییەکان ڕۆژانە دەگۆڕێن، بەڵام عەقڵیەتی ستراتیژیی ترامپ لەسەر چەند هێڵێکی گشتی و نەگۆڕ کار دەکات کە پێویستە لێیان تێبگەین:

 ١. دۆکتۆرینی «پیاوی شێت» و نادڵنیایی هەمیشەیی

یەکێک لە کۆڵەکەکانی ستراتیژیی ترامپ، سوودوەرگرتنە لە دۆکتۆرینی ناسراوی هێنری کیسنجەر بە ناوی «پیاوی شێت» (Madman Theory). ترامپ حەز دەکات هەمیشە خۆی وەک یاریزانێکی پێشبینینەکراو نیشان بدات. کاتێک نەیارەکەت نەزانێت تۆ لە چ چرکەیەکدا بڕیاری جەنگ دەدەیت و لە چ کاتێکدا پێشنیاری ڕێککەوتن دەکەیت، سیستەمی بڕیارسازییەکەی تووشی ئیفلیجی دەبێت. ئەم نادڵنیاییە وا دەکات بەرامبەرەکەت هەمیشە لە دۆخی دڵەڕاوکێ و کاردانەوەی پەلەپڕوزێدا بمێنێتەوە

 ٢. گەمەی هاوکێشەی «ئەوپەڕی گوشار» و «ئامادەیی بۆ مامەڵە»

ستراتیژیی ترامپ لە یەک کاتدا دوو پەیامی دژبەیەک دەنێرێت: لە لایەکەوە هەڕەشەی توندترین سزای ئابووری، سەربازی و هەواڵگری دەکات کە تا سنووری داڕمانی سیستەمەکە دەچێت؛ لە لایەکی تریشەوە، دەرگای گفتوگۆ و پێشنیاری «مامەڵەی گەورە» بە واڵایی دەهێڵێتەوە. ئەم تێکەڵکارییە بۆ تێکدانی هاوسەنگی دەروونیی نەیارەکەیە، تا ناچار بێت لەبەر لاوازی یان ترسی داڕمان، مەرجەکانی واشنتۆن قبووڵ بکات.

 ٣. چوارچێوەسازی و درزخستنە نێو مێشکی بڕیاردان (Framing & Division)

یەکێکی تر لە هێڵە گشتییەکان، ئاڕاستەکردنی پەیامی ڕاستەوخۆ و ناڕاستەوخۆیە بۆ نێو بازنەکانی دەسەڵاتی نەیار. کاتێک ترامپ باس لە گفتوگۆی نهێنی یان تێپەڕاندنی ئاستە فەرمییەکان دەکات، ئامانجەکەی تەنها گەیاندنی زانیاری نییە، بەڵکو دروستکردنی گومانە لە نێوان باڵەکانی دەسەڵاتدا. ئەم تەکنیکە دەبێتە هۆی کەمکردنەوەی ڕەوایەتی ناوخۆیی و دروستکردنی ترس لە «مامەڵەی پشت پەردە»، کە لە کۆتاییدا ناوەندی بڕیاردانی نەیارەکە شەق دەکات.

 ٤. جەنگی ئیدراکی وەک تەواوکەری جەنگی سەربازی

بۆ تێگەیشتن لە ترامپ، دەبێت بزانین شەڕی ئەو تەنها شەڕی تانک و مووشەک نییە، بەڵکو شەڕی «ئیدراک و دەروون»ـە. هێشتنەوەی نەیار لە دۆخێکی هەڵواسراودا (نە شەڕی یەکلاکەرەوە و نە ئاشتی دڵنیاکەرەوە)، وزەی ڕووبەڕووبوونەوە لە بەرامبەرەکە دەبڕێت. کاتێک ناوەندی محاسەبەکردنی جەنگ لە لای نەیار تووشی بێ ئۆقرەیی بەردەوام دەبێت، ئیتر ناتوانێت بە ئارامی و یەکگرتوویی بڕیاری ستراتیژی بدات.

کۆتایی

ئەمە خوێندنەوەی عەقڵیەتێکە کە دەیەوێت لە ڕێگەی دروستکردنی ئاژاوەی کۆنترۆڵکراو و نادڵنیایی بەردەوامەوە، پێگەی خۆی لەسەر مێزی دانوستان بەهێز بکات. مەرج نییە ئەم ستراتیژە هەمیشە سەرکەوتوو بێت، بەڵام تێگەیشتن لەم جۆرە عەقڵییەتە سیاسییە، یەکەم هەنگاوە بۆ هەر لایەنێک کە بیەوێت لە هاوکێشە ئاڵۆزەکانی ئەمریکادا خۆی لە هەڵەی کوشندە بپارێزێت.