حکومەتی پشکپشکێنە: کاتێک وەزارەت دەبێتە گەرەنتی مانەوە و پەرلەمان دەبێتە سەکۆی هاتوهاوار
٨ ئایار ٢٠٢٦ - ٨:٥٠ پاش نیوەڕۆ
پەنجەرە
لەگەڵ چڕبوونەوەی گفتووگۆکان بۆ پێکهێنانی حکومەتی عێراق، ململانێ و کێبڕکێی هێزە سیاسییەکان بۆ بەدەستهێنانی وەزارەتەکان بەهێزتر بووە.لەم نێوەندەدا، چەمکی "ئۆپۆزسیۆن" خەریکە بەتەواوی لە فەرهەنگی سیاسی وڵاتدا دەسڕێتەوە، تەنها ڕەوتی سەدر نەبێت کە بایکۆتی بەشداریی لە حکومەت و پەرلەمان ڕاگەیاندووە.
وەزارەتەکان؛ سەرچاوەی مانەوە و هەژموون
ئامانج لە بەشداریکردن لە حکومەت لە عێراقدا گۆڕاوە، لە خزمەتکردنەوە بۆ تەنها ئامرازێکی ستراتیژی بۆ دەستبەسەرداگرتنی سەرچاوە دارایی و سیاسییەکان.
لایەنەکان وەزارەتەکان، بەتایبەت "وەزارەتە سیادییەکان" کە خاوەن بودجەیەکی زەبەلاح و کارمەندی زۆرن، وەک دەرفەتێک بۆ بەهێزکردنی پێگەی جەماوەریی خۆیان بەکاردەهێنن، ئەوەش لە ڕێگەی دامەزراندنی لایەنگرانیان و بەخشینی گرێبەستە بازرگانییەکان بەو کۆمپانیایانەی لە خۆیانەوە نزیکن.
لەو بارەیەوە، د. محەمەد حسام، ئەندامی مەکتەبی سیاسی ڕەوتی حیکمە بۆ (پەنجەرە) ڕایگەیاند: "زۆربەی لایەنەکان دەیانەوێت بەشداری حکومەت بکەن و وەزارەت وەربگرن، چونکە مانەوە لە ناو دەسەڵات بە گەرەنتییەک بۆ پاراستنی پێگەی سیاسی و ئابووری دەبینرێت."
ململانێی "سودانی و مالیکی" و ترسی پەراوێزخستن
نموونەی هەرە دیاری ئەم کێبڕکێیە لە ململانێی نێوان محەمەد شیاع سودانی و نوری مالیکیدا ڕەنگی داوەتەوە. هەردوولا دەسەڵاتیان بۆ زیادکردنی هەژموونی خۆیان بەکارهێناوە، ئەمەش وایکردووە هیچ لایەکیان بەویتر رازی نەبێت، لەترسی بەکارهێنانی دەسەڵات بۆ لێدان لە هەژموونی یەکتری.
ئۆپۆزسیۆن؛ "مانۆڕێکی بێ کاریگەر"
لە سیستەمە سیاسییەکەی عێراقدا، بوون بە ئۆپۆزسیۆن هاوواتایەلەگەڵ "پەراوێزکەوتنی سیاسی". بەهۆی ئەوەی بڕیارە چارەنووسسازەکان لە "مەتبەخی سیاسی" و کۆبوونەوەی سەرکردەکاندا دەدرێن نەک لە هۆڵی پەرلەمان، لایەنەکان پێیان وایە تەنها لە ناو کابینەی حکومەتدا دەتوانن ڕێگری لەو بڕیارانە بکەن کە دژی بەرژەوەندییەکانیانە.
یاخود تەنها لەرێگەی حکومەتەوە دەتوانن قورسایی خۆیان بسەلمێنن و بەرژوەندیی خۆیان و لایەنگرانیان بپارێزن، ئەمەش وایکردووە تەنانەت ئەو هێزانەی کورسی کەمیشیان هەیە داوای وەزارەت بکەن.
پەرلەمان لە نێوان هاوار و تۆمەتی گەندەڵیدا
ئەوەی دیمەنە سیاسییەکەی ئاڵۆزتر کردووە، تەڵەزگەی "دەسەڵات و ئۆپۆزسیۆنە". زۆرجار ئەو لایەنانەی لە حکومەتدا بەشدارن، پەرلەمانتارەکانیان لە ناو پەرلەمان وەک ئۆپۆزسیۆن "هاتووهاوار" دەکەن، ئەمەش وایکردووە سنووری نێوان دەسەڵات و ئۆپۆزسیۆن ون بێت.
هاوکات، بڵاوبوونەوەی تۆمەتەکانی پەیوەست بە "سەفقەی سیاسی، واژۆکردن بەرامبەر پارە و گەندەڵی دارایی" لە ناو پەرلەمان، وایکردووە ئەم دامەزراوەیە لای شەقامی عێراقی بێ بایەخ بێت و وەک ناوەندێکی بێ کاریگەر لە کێشە ڕاستەقینەکان سەیر بکرێت.