تێکشکاندنی دوو درۆن لە ئاکرێ؛ پەیامێکی سیاسی لە پشتە یان هەوڵێکە بۆ تێکدانی دۆسیەی نەوت؟
٧ حوزەیران ٢٠٢٦ - ٥:٠٥ پاش نیوەڕۆ
پەنجەرە
بەیانی ئەمڕۆ یەکشەممە، لە ڕووداوێکی کتوپڕدا دوو فڕۆکەی بێفڕۆکەوان (درۆن) لە ئاسمانی ناحیەی بجیلی سەر بە قەزای ئاکرێ تێکشکێنران. چاودێران ئەم ڕووداوە وەک سەرەتایەکی نوێ و پڕ لە پەیامی سیاسی و ئەمنی دەبینن، بەتایبەت کە ناوچەکە پێگەیەکی گرنگی نەوتیی هەیە و کۆمپانیا ڕووسییەکانی تێدا جێگیرن.
دەقی ڕووداوەکە و زیانەکان
بەپێی زانیارییەکانی میدیای فەرمی پارتی دیموکراتی کوردستان، ڕووداوەکە لە کاتژمێر 6:15ی بەیانی ئەمڕۆ ڕوویداوە. پاشماوەی درۆنی یەکەم لە زەوییە کشتوکاڵییەکانی گوندی "گۆجارێ" و درۆنی دووەمیش لە گوندی "زراڤۆکێ" کەوتوونەتە خوارەوە.
لەسەر ئەم بابەتە، بشار محەمەد، بەڕێوەبەری ناحیەی بجیل ڕایگەیاند: "خستنەخوارەوەی ئەو درۆنانە هیچ زیانێکی گیانی بەدوای خۆیدا نەهێناوە، تەنها لە گوندی گۆجارێ بەشێک لە ئاقار و زەوییە کشتوکاڵییەکانی گوندەکە ئاگری گرتووە، بەڵام لە ماوەیەکی کورتدا لەلایەن تیمەکانەوە ئاگرەکە کۆنترۆڵکراوە."
بۆچی تێکشکاندنی درۆن لە بجیل جێی سەرنجی چاودێرانە؟
ئەم هێرشە لە ڕووی کات و شوێنەوە چەندین نیشانەی پرسیاری دروستکردووە و چاودێرانی سیاسی و ئەمنی بە سێ خاڵی سەرەکی هۆکاری گرنگییەکەی ڕوون دەکەنەوە:
١. پێگەی کۆمپانیا ڕووسییەکان و هاوکێشە نوێیەکە
کێڵگە نەوتییەکانی ناحیەی بجیل لەلایەن کۆمپانیای “ڕۆزنەفت"ی ڕووسییەوە بەڕێوەدەبرێن. لە ڕابردوودا و لە کاتی لووتکەی ئاڵۆزییەکانی نێوان ئێران و ئەمریکادا، کاتێک کێڵگە نەوتییەکانی هەرێم دەکرانە ئامانج، هەمیشە ئەو شوێنانەی کۆمپانیا ڕووسییەکانی لێبوو دەپارێزران و هێرشیان نەدەکرایە سەر. بۆیە بە ئامانجگرتن یان تێپەڕبوونی درۆن بەسەر ئەم ناوچەیەدا، وەک گۆڕانکارییەک لە هاوکێشەکەدا دەبینرێت.
٢. دەستپێکردنەوەی هەناردەی نەوت
ئەم پێشهاتە هاوکاتە لەگەڵ ئامادەکاریی کۆمپانیا نەوتییەکان بۆ دەستپێکردنەوەی بەرهەمهێنان و هەناردەکردنی نەوتی هەرێمی کوردستان، کە لەسەر داوای سەرۆکوەزیرانی عێراق هەنگاوی بۆ دەنرێت. ئەمەش ئەو گومانە بەهێز دەکات کە ڕەنگە ناردنی درۆنەکان پەیامێکی ناڕاستەوخۆ بێت بۆ ڕێگریگرتن لەم پرۆسەیە.
٣. پرسی چەکدانانی میلیشیاکان و دۆسیەی ئەمنی
پێشتر میلیشیا شیعەکان کە تۆمەتبار دەکران بە هێرشکردنە سەر کێڵگە نەوتییەکان، بانگەشەی ئەوەیان دەکرد کە چەک دادەنێن و هێرشەکان ڕادەگرن. گەر دەرکەوێت ئەم درۆنانە لەلایەن ئەوانەوە ئاڕاستە کرابن، واتای بەردەوامیی پەیامە سەربازییەکانیان دەگەیەنێت.
هاوکات، ڕووداوەکە لە کاتێکدایە کە سەرۆک ئەرکانی سوپای عێراق پێشنیازێکی خستووەتە ڕوو بۆ ئەوەی بەرپرسیارێتی و ئەمنییەتی پاراستنی کێڵگە نەوتییەکان بەتەواوی لەلایەن سوپای عێراقەوە لەئەستۆ بگیرێت.
تا ئێستا هیچ لایەنێک بە فەرمی بەرپرسیارێتی خۆی لە ناردنی ئەو درۆنانە ڕانەگەیاندووە، بەڵام ڕووداوەکە دۆخی ئەمنی ناوچەکەی خستووەتە ژێر چاودێرییەکی چڕەوە.