کۆتاییە خەمناکەکەی کچۆڵە کەرەبەلاییەکە؛ دۆزینەوەی تەرمی روقیە و ڕێوڕەسمی ماڵاوایی لە هەڵەبجەوە بۆ کەربەلا

پەنجەرە

پاش 9 ڕۆژ لە گەڕان و چاوەڕوانییەکی پڕ لە دڵەڕاوکێ، دواجار تەرمی کچۆڵە عێراقییەکە (ڕوقیە، 11 ساڵ) لە دۆڵێکی ناوچەی گەشتیاریی ئەحمەدئاوا دۆزرایەوە. ڕووداوە دڵتەزێنەکەی خنکانی ڕوقیە، شەپۆلێکی بەرفراوانی هاوسۆزیی لە سەرانسەری عێراقدا لێکەوتەوە و بەرپرسانی ناچار کرد داوای توندکردنی ڕێکارەکانی سەلامەتی لە ناوچە گەشتیارییەکاندا بکەن.

ڕۆژی هەینی، دوای ڕێوڕەسمێکی شکۆداری بەڕێکردن لە پارێزگای هەڵەبجە کە تێیدا سەدان هاووڵاتی بە گوڵەوە لەسەر شەقامەکان بۆ ماڵاوایی کۆببوونەوە، تەرمی ڕوقیە لە زێدی خۆی لە شاری کەربەلا بە خاک سپێردرا. یەکێک لە بەشداربووانی مەراسیمەکە ڕایگەیاند: «کۆچی ئەم کچۆڵەیە دڵی هەموومانی هەژاند».

9 ڕۆژ گەڕانی بێپشوودان

عابدین عەبدولڕەحمان، بەڕێوەبەری بەرگریی شارستانیی هەڵەبجە ڕایگەیاند، تیمەکانی ڕزگارکردن، مەلەوانان و خۆبەخشان، ڕۆژی چوارشەممەی ڕابردوو تەرمی کچۆڵەکەیان دۆزیوەتەوە، ئەمەش دوای گەڕانێکی چڕ و بەردەوامی گەڕان بە بەشداریی تیمە پسپۆڕەکان و دەیان خۆبەخشی ناوچە جیاجیاکان.
سەبارەت بە وردەکاریی ڕووداوەکە، ڕۆژی 9ی حوزەیران، ڕوقیە کە نیشتەجێی پارێزگای کەربەلا بوو، لەگەڵ خێزانەکەیدا بە گەشتێک سەردانی هاوینەهەواری ئەحمەدئاوایان کردبوو. لە کاتی مانەوەیان لە نزیک سەرچاوەی ئاوی "زەڵم"، ڕوقیە دەکەوێتە ناو ئاوەکەوە و بەهۆی لێشاوی بەهێزی ئاوەکەوە ون دەبێت.
دەستبەجێ دوای ڕووداوەکە، دەسەڵاتدارانی ناوخۆیی گەڕانێکی بەرفراوانیان بۆ پشکنینی ڕێڕەوی دۆڵەکە و ناوچەکانی دەوروبەری بەست، بە بەشداریی بەرگریی شارستانی، مەلەوانانی و خەڵکی خۆبەخشی هەڵەبجە، هەورامان، شارەزوور و ناوچەکانی دیکە. 

بەرپرسانی ناوخۆیی ئاماژەیان بەوە کرد کە سروشتی شاخاوی ناوچەکە، بەردی زۆر و توندیی لێشاوی ئاوەکە، پرۆسەی گەڕانەکەیان قورس کردبوو، کە زیاتر لە هەفتەیەکی خایاند و لەژێر چاودێرییەکی توندی میدیایی و جەماوەریدا بوو.

هاوسۆزیی نیشتمانی؛ خۆرماڵ و سەیدسادق مکوڕ بوون لە ماڵاوایی

دۆزینەوەی تەرمی ڕوقیە عێراقی هەژاند و چیرۆکەکەی بووە جێی سەرنجی ڕای گشتی و تۆرە کۆمەڵایەتییەکان. دوای دۆزینەوەی تەرمەکە، کاروانی بەڕێکردنی لە هەڵەبجەوە بەرەو کەربەلا بەڕێ کەوت.
هەرچەندە بڕیار وابوو تەرمەکە بەیانی پێنجشەممە ڕاستەوخۆ بگوازرێتەوە بۆ کەربەلا، بەڵام دانیشتووانی ناحیەی "خۆرمال" سوور بوون لەسەر ئەوەی کاروانەکە بە ناو شارۆچکەکەیاندا تێپەڕێت بۆ ئەوەی دوایین ماڵاوایی لەو کچۆڵەیە بکەن کە چەندین ڕۆژ بوو بە پەرۆشەوە شوێنی هەواڵەکانی گەڕانی دەکەوتن. هاووڵاتییەکی زۆر لە خۆرماڵ و قەزای سەیدسادق بە فرمێسکەوە لەسەر شەقامەکان ڕاوەستان، ئەمەش قەبارەی هاوسۆزیی خەڵکەکەی نیشان دەدا.
گواستنەوەی تەرمەکە لەلایەن گرووپێکی خۆبەخشی ئەمبوڵانسەکانی سلێمانییەوە ئەنجامدراو ژمارەیەک خۆبەخشیش بۆ هاوکاریی خێزانی کۆچکردوو و بەشداری لە پرسەکەدا هاوسەفەری ئەو ڕێگا دوورە بوون.
تەرمەکە ڕۆژی پێنجشەممە گەیشتە کەربەلا، بە هاوڕێیەتی شاندێکی فەرمی لە پارێزگای هەڵەبجە کە پێکهاتبوو لە سمکۆ سالار، قایمقامی شارەکە و عابدین عەبدولڕەحمان، بەڕێوەبەری بەرگری شارستانی. دوای ڕێکارە یاساییەکان لە پزیشکی دادوەری، تەرمەکە گوازرایەوە بۆ گۆڕستانی "جەننەتی کەربەلا" لە باشووری شارەکە و بە ئامادەبوونی بەرپرسانی ناوخۆیی و جەماوەرێکی زۆر بە خاک سپێردرا.

پەیامی سەرۆکی حکومەت و پارێزگاری کەربەلا

لە یەکەم کاردانەوەی فەرمیدا، مەسرور بارزانی، سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان سەرەخۆشی لە بنەماڵەی ڕوقیە کرد و سوپاسی خەڵکی پارێزگای هەڵەبجە، ناوچەی هەورامان و تیمە خۆبەخشەکانی کرد. بارزانی لە بەیاننامەیەکدا جەختی کردەوە کە ئەم ڕووداوە پێویستی بە توندکردنی ڕێکار و ڕێنماییەکانی سەلامەتی هەیە لە ناوچە گەشتیارییەکان، بەتایبەت ئەو شوێنانەی دەکەونە سەر ڕووبار و بەنداوەکان، بۆ ڕێگریکردن لە دووبارەبوونەوەی ئەم جۆرە کارەساتانە.
لەلایەکی دیکەوە، نەسێف جاسم ئەلخەتابی، پارێزگاری کەربەلا ڕایگەیاند کە لە چەند ڕۆژی داهاتوودا سەردانی پارێزگای هەڵەبجە دەکات بۆ سوپاسکردنی بەرپرسان و خەڵکی ناوچەکە. ئەلخەتابی وتی: “ئەو هاوسۆزییەی لە کاتی گەڕان و بەڕێکردنی تەرمەکەدا بینرا، بەرزترین مانای برایەتی و یەکڕیزیی نیشتمانی نیشان دەدات و هەمیشە لای خەڵکی کەربەلا پێزانینی زۆری بۆ دەبێت”.
ناوچەی ئەحمەدئاوا یەکێکە لە دیارترین ناوچە گەشتیارییەکانی هەرێمی کوردستان و ساڵانە لە وەرزی بەهار و هاویندا هەزاران گەشتیار لە سەرانسەری عێراقەوە ڕووی تێدەکەن. ڕووداوەکەی ڕوقیە، جارێکی دیکە داواکارییە فەرمی و میللییەکانی بۆ پێداچوونەوە بەسیستمی سەلامەتی ئەو ناوچە گەشتیارییانە هێنایەوە بەرباس کە خاوەن سروشتێکی سەخت یان ڕێڕەوی ئاوی خێران.