پارتی گەل لە بەڵگەنامەکانی قەرارگای رەمەزان دا

پەنجەرە

بەشێکیتر لە بەڵگەنامەکانی قەرارگای رەمەزان تایبەتن بە پارتی گەل بە سەرۆکایەتی سامی عەبدولڕەحمان، بەپێی بەڵگەنامەکان ئەم حزبە چالاکی سەربازیی لاوازبووە.

دروستبوون

پاش بەڕێوەچوونی کۆنگرەی نۆیەمی پارتی دیموکرات لە ساڵی ١٣٥٨ (١٩٧٩)، دکتۆر سامی عەبدولڕەحمان (محەمەد مەحموود عەبدولڕەحمان) و نووری شاوەیس لە مەسعوود و ئیدریس بارزانی جیا بوونەوە. ئەوان بە دامەزراندنی «پارتی دیموکراتی گەلی کوردستانی عێراق» یان «پارتی گەل»، هەوڵیان دا ڕەوتی سێیەم لە ناوچەی کوردنشینی عێراقدا بهێننە کایەوە.

بەڵام هەڵسوکەوتی ڕابردووی سامی، بەتایبەت ئەو بۆسەیەی کە ئەو لەسەر ڕێگای جووڵانەوەی عەلی عەسکەری (فەرماندەی سەربازیی یەکێتیی نیشتمانی) و دکتۆر خالید زەربەی لە سەرکردەکانی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان بەرەو دیاربەکر لە تورکیا ئەنجامی دابوو، ببووە هۆی کوژرانی ژمارەیەکی زۆر لە پێشمەرگەکانی یەکێتی، زیانی بە ناوبانگی ئەو لە نێوان کوردانی عێراقدا گەیاند و بووە هۆی ئەوەی هەوڵەکانی بۆ گەشەپێدانی ڕێکخستنەکان و چالاکییەکانی حزبەکە کەمبایەخ و بێبەرهەم بن.

یەکەمین کۆنگرەی پارتی دیموکراتی گەلی کوردستانی عێراق کە پەیڕەوی لە مەکتەبی سۆسیالیزم دەکرد، لە ٢٦ تا ٣١ی تەممووزی ١٩٨١ بە ئامانجی ڕزگاریی کوردستانی عێراق و یەکێتی نێوان چوار پارچەی کوردنشین بەڕێوە چوو.

حزبی دیموکرات لە کاتی پێکهێنانی «بەرەی جود» بە سەرکردایەتیی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستانی عێراق پەیوەندی پێوە کرد، بەڵام پاش واژۆکردنی ڕێککەوتننامەی نێوان سەددام و یەکێتی، لەم بەرەیە جیا بووەوە و چوونە ناو «بەرەکەی تر» بە سەرکردایەتیی پارتی دیموکراتی کوردستانی عێراق. ئەم بەرەیە لە ٧ی سەرماوەزی ١٣٥٩ (٢٨ی تشرینی دووەمی ١٩٨٠) لە ئێران پێکهێنرا بوو.

پارتی دیموکرات تا ماوەیەک خاوەنی هێڵی ستراتیژیی سەربازی نەبوو، بەڵام لەگەڵ چالاکبوونی حزبەکانی دیکە لە گۆڕەپانی شەڕ دژ بە ڕژێمی بەعس، لە ساڵی ١٣٦٥ (١٩٨٦)دا ڕێککەوتننامەیەک لە نێوان دکتۆر سامی عەبدولڕەحمان (سکرتێری گشتیی حزب) و محەمەدباقر زولقەدر (فەرماندەی قەرارگای ڕەمەزان) واژۆ کرا و پاش ئەوە حزبەکە ڕووی لە چالاکیی سەربازی کرد. لەم ڕێککەوتننامەیەدا پارتی گەلی دیموکرات پابەند ببوو بە:

١. لە ڕووی سیاسی و ڕاگەیاندنەوە، شەڕی دەستدرێژکارانەی ڕژێمی بەعسی عێراق دژی کۆماری ئیسلامی ئێران سەرکۆنە بکات و پشتگیری لە هەڵوێستەکانی ئێران بکات لە ڕووبەڕووبوونەوەی پیلانگێڕییە جیهانییەکاندا.
٢. ڕۆحی باڵادەست بەسەر ڕاگەیاندنی حیزبدا، پێویستە لەگەڵ بیروباوەڕی گەلی موسڵمانی کورددا هاوئاهەنگ بێت.
٣. بڕیارگەی ڕەمەزان لە ڕووداوە ناوخۆییەکانی حیزب ئاگادار بکاتەوە.
٤. ئەو زانیارییانەی کۆکراونەتەوە سەبارەت بە دۆخی ڕژێمی بەعسی عێراق، بخرێنە بەردەستی بڕیارگەی ڕەمەزان.
٥. مانگانە ١٥ ئۆپەراسیۆنی سەربازی ئەنجام بدات.

بڕیارگەی ڕەمەزانیش پابەند ببوو بەوەی:

١. پێداویستییە شەش مانگییەکانی حیزب لەسەر بنەمای لیستی داواکارییەکان دابین بکات، و لە دوای ئەوەش، ئەدای (کارکردنی) حیزبەکە بۆ هاوکاری زیاتر، سەرلەنوێ هەڵسەنگاندنەوەی بۆ بکات.
٢. مانگانە یەک ملیۆن ڕیاڵ بەهادەر (کۆمەک) لەگەڵ دوو هەزار دیناری عێراقی وەک یارمەتی دارایی پێشکەش بە حیزب بکات.

توانای پارتی گەل

١. توانای مرۆیی و سەربازی: پارتی دیموکراتیکی گەل نزیکەی ٢٥٠ پێشمەرگەی ڕێکخستبوو کە بە چەکی سووک تەیار کرابوون. پێشمەرگەکان لە هێز (دەستە)ی ڕێکخراودا کۆکرابوونەوە، کە هەر سێ هێزێک لەژێر فەرمانی یەک سەرکردایەتیی قاطع (بڕیاردەر/مەڵبەند)دا بوون، و هەر سێ قاطع‌ێکیش پەیڕەوی لە ڕیزبەندییەک دەکرد بە ناوی "قاعیدە" (بنکە)، چەند قاعیدەیەکیش لە چوارچێوەی یەک "حەریم" (ناوچە)دا جێگەیان دەبووەوە.

ناوچەی دزەکردن و دەسەڵاتی حزب پارێزگاکانی هەولێر و دهۆکی دەگرتەوە، و تا پێش ساڵی ١٣٦٥ (١٩٨٦) دوو بنکەشی لە خواکوڕک و مەیدان (ناوچەی زێبار) هەبوو کە کەمتر لە ١٠٠ پێشمەرگە تێیاندا چالاکییان دەکرد. حزب لە قۆناغێکدا سەرکەوتوو بوو لە وەرگرتنی ١٠٠٠ پارچە چەکی کڵاشینکۆف و یەک ملیۆن فیشەک لە وڵاتی لیبیاوە، و توانی لە ڕێگەی ئێرانەوە بیانگوازێتەوە بۆ کوردستانی عێراق. حزب دوای هاوکاری لەگەڵ "قەرارگای ڕەمەزان"، لە ئیمکانات و توانای زیاتر بەهرەمەند بوو، بەتایبەت لە بەشی چەکی نیمچە قورس و پێداویستییەکانی پەیوەندییکردن.

٢. ڕاگەیاندن: حزب خاوەنی ئێستگەیەکی پەخشکردنی ڕادیۆیی بوو کە لە سوید کڕیبووی و لە ڕێگەی سووریا و ئێرانەوە گواستبوویەوە بۆ کوردستانی عێراق، تاوەکو دوو بەرنامەی کورت لە بەیانیان و ئێواراندا پێشکەش بکات. حزب پێنج بڵاوکراوەی بڵاودەکردەوە کە پێکهاتبوون لە: گۆڤاری پێشەنگ ، گۆڤاری پاڵە (کارگر)، گۆڤاری دینۆ پێشمەرگە، گۆڤاری دەنگی گەل و ڕۆژنامەی گەل (خلق).

چالاکی
 هیچ ڕاپۆرتێک لەسەر ئەدای سەربازیی پارتی گەلی دیموکرات لە سەردەمی جەنگی جەنگی ئێران-عێراق لەبەردەستدا نییە. حیزبەکە بەپێی ڕێککەوتنامەیەک کە لە ساڵی ١٣٦٥ی هەتاویدا (١٩٨٦ی زاینی) واژۆ کرابوو، لەبەردەم بارەگای ڕەمەزاندا بەڵێنی دابوو کە مانگانە ١٥ ئۆپەراسیۆن ئەنجام بدات، بەڵام لە کردەوەدا نەیتوانی جێبەجێی بکات.