لە کرماشانەوە بۆ یاخسەمەر؛ مێژووی ڕێککەوتننامە ئەمنییەکانی نێوان یەکێتیی نیشتمانی و بارەگای ڕەمەزان

پەنجەرە

بەپێی بەڵگەنامەکانی قەرارگای رەمەزان، لە کۆتاییەکانی مانگی ئاداری ١٩٨٦ی زاینی، ڕێککەوتننامەیەکی سەربازی لە شاری کرماشان لە نێوان فەرماندەکانی بارەگای ڕەمەزانی ئێرانی و نوێنەرانی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان واژۆ کرا.

سەرەڕای ئەمە، مەکتەبی سیاسیی یەکێتی بە بیانووی ئەوەی شاندە سەربازییەکەی دەسەڵاتی واژۆکردنی بەڵگەنامەیەکی لەو شێوەیەی نەبووە، لە نامەیەکدا بۆ لایەنی ئێرانی، داوای هەڵوشاندنەوەی ئەو ڕێککەوتننامەیەی کرد و جەختی لەسەر پابەندبوون بە "ڕێککەوتننامەی ورمێ" کردەوە. ئەم هەڵوێستە بووە هۆی داخرانی نووسینگەکانی یەکێتی لە ئێران و دەرکردنی نوێنەرەکانیان.

دوایین ڕوانگەکانی مەکتەبی سیاسیی یەکێتی

دوای ماوەیەکی کورت، جەلال تاڵەبانی نوێنەرێکی تایبەتی ناردە ئێران بۆ ئاساییكردنەوەی دۆخەکە و خستنەڕووی ئەم خاڵانە:
 دۆستایەتی هەمیشەیی: یەکێتی خۆی بە دۆستی کۆماری ئیسلامیی ئێران دەزانێت و پابەندی ئەم بنەمایەیە.
 ڕووخاندنی ڕژێمی بەعس: بەکارهێنانی تەواوی تواناکان بۆ ڕووخاندنی ڕژێمی عێراق.
 پەیوەندی جدی و فەرمی: داواکاری بۆ هەبوونی نوێنەرایەتی فەرمی لە شارەکانی تاران, ورمێ، کرماشان، سەردەشت و بانە، هاوشێوەی حیزبەکانی تر.
 هەماهەنگی سەربازی: ناردنی نوێنەری سەربازی بۆ ئێران بە مەبەستی پلانداڕشتنی ئۆپەراسیۆنە هاوبەشەکان.

لە بانەمەڕی ساڵی ١٣٦٥دا، حکومەتی عێراق پێشنیاری بە جلال تاڵەبانی کرد کە لە ئەگەری ڕاگەیاندنی ئاگربەستدا، کۆنترۆڵی ناوچەی سلێمانی بە یەکێتی دەسپێرێت. بەڵام تاڵەبانی بەهۆی بەڵێنی هاوکاری بە ئێران، ئەم پێشنیارەی ڕەتکردەوە.

دانوستانەکانی یاغسەمەر و ڕێککەوتننامە نوێیەکە

لە ١٤ی جۆزەردانی ١٣٦٥دا، مەحموود مەلا عێزەتی وەک نوێنەری یەکێتی نێردرایە سەردەشت بۆ لای عەلیڕەزا عەسکەری (فەرماندەی سوپای سەردەشت). دوابەدوای ئەوە، لە ١٥ی پووشپەڕی ١٣٦٥دا، شاندێکی ئێرانی بە سەرپەرشتی ئەحمەد وەحیدی و ئەندامێتی محەمەد جەعفەری و یوسف عیلمولهودا، چوونە گوندی یاغسەمەر (بارەگای مەکتەبی سیاسیی یەکێتی) و لەسەر ئەم خاڵانە ڕێککەوتن:
1. جێگیرکردنی لێژنەیەکی سەربازیی هاوبەش لە یاغسەمەر بۆ سەرکردایەتیکردنی ئۆپەراسیۆنەکان.
2. ئامادەبوونی هێزەکانی سوپای پاسداران لە چوار مەڵبەندی یەکێتی (کە پارێزگاکانی مووسڵ، دهۆک، هەولێر، سلێمانی، کەرکووک، تکریت و دیالە دەگرێتەوە).
3. دەستنیشانکردنی تێکشکاندنی دامەزراوە نەوتییەکانی کەرکووک وەک ئامانجی سەرەکی و هاوبەش.

ڕێوشوێنە ستراتیژییە هاوبەشەکان:

 ئەنجامدانی ئۆپەراسیۆنی پێناسەکردن و شیکردنەوەی دۆخەکە لە لایەن بارەگای ڕەمەزانەوە.
 چاودێریکردنی تۆپخانەی یەکێتی لەسەر ناوەندە هەستیارەکان.
 قبووڵکردنی هێزە شەڕکەرە عێراقییەکانی دژبەری بەعس لە ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی یەکێتیدا.
 هەماهەنگی لە جێبەجێکردنی ئۆپەراسیۆنە ڕێکخراوەکانی ئێراندا.

پلانی ستراتیژی بۆ ڕووخاندنی ڕژێمی عێراق

یەکێتی پلانێکی گشتگیری پێشکەشی ئێران کرد کە بنەماکانی بریتی بوون لە: کۆکردنەوەی تواناکانی ئێران و گەلی کورد، پشتبەستن بە شەڕی ناڕێکخراو (پارتیزانی)، و هاوگونجاندنی کاری سەربازی، سیاسی، ئابووری و دیپلۆماتی. ئامانجی سەرەکی پلانەکەش ڕزگارکردنی زەوییەکان و لەناوبردنی هێز و دامەزراوە حەیاتییەکانی بەعس بوو.

گرنگیی ستراتیژیی ناوچەی کەرکووک لە پلانی یەکێتیدا

یەکێتی لە چەند ڕەهەندێکی جیاوازەوە گرنگی کەرکووکی بۆ لایەنی ئێرانی ڕوون کردەوە:
 گرنگیی ئابووری: کەرکووک وەک گەرووی سەرەکی دەرهێنانی نەوت، وێستگەکانی کارەبا، و بەنداوەکانی دووکان و دەربەندیخان (دێبس) سەیر دەکرا.
 گرنگیی سەربازی: بوونی بارەگای سوپای یەکی عێراق، بنکەی ئاسمانیی کەرکووک، وێستگەکانی سیخوڕی، و فەرمانگەی ئەمن.
 گرنگیی مرۆیی: بوونی زۆرینەی کورد و تورکمانی دژبەری ڕژێم کە دەەکرا چەکدار بکرێن، لەگەڵ هاوکاری پێکهاتە مەزهەبییەکان لە نێوان ئەهلی سوننە و شیعە تورکمانەکان.
 گرنگیی ئەمنی: کۆنترۆڵکردنی ڕێگاکانی پێشڕەوی بەرەو هەولێر، سلێمانی و بەغداد، و نائەمنکردنی پایتەخت لە ڕێگەی باڵادەستبوون بەسەر ئاوەکانی بەنداوی دووکاندا.
 گرنگیی نێودەوڵەتی: ناوبانگی جیهانیی شارەکە و کاریگەریی گەورەی لەسەر هەڵوێستی زلهێزەکان.

لیست و بڕی هاوکارییە لۆجیستی و سەربازییەکان

بارەگای ڕەمەزان، دوای لێکۆڵینەوە لە پلانەکە، بڕیاریدا چەک و کەرەستەی پێویست بۆ شەڕی ناڕێکخراو دابین بکات. لێرەدا پێداویستییە پەسەندکراوەکان دەخرێنە ڕوو:

یەکەم: چەک و تەقەمەنییەکان

 کڵاشینکۆف: ١٦،٥٠٠ دانە (١،٥٠٠ لە قۆناغی یەکەم + ١٥،٠٠٠ لە قۆناغی دووەم).
 تیربار B.K.C (گرینۆف): ١٤٠ دانە (٤٠ دانە لە لیستی یەکەم + ١٠٠ دانە لە لیستی دووەم).
 دۆشکا: ٤٠ دانە (١٥ دانە لە لیستی یەکەم + ٢٥ دانە لە لیستی دووەم).
 ئاڕ-پی-جی ٧ (RPG-7): ٦٠ دانە چەک، ٣٥٤ ڕاکێت، و ١٢٠ کۆڵەپشتی تایبەت.
 خومپارەهاوێژەکان: ١٧ دانە خومپارەی ١٢٠ ملم (لەگەڵ ١٤ ئامێری زاویەیاب و ١٥٠٠ دانە تەقەمەنی)، ١٦ دانە خومپارەی ٨١ و ٨٢ ملم (لەگەڵ ١٠٠٠ دانە تەقەمەنی)، و ٣٤ دانە خومپارەی ٦٠ ملم (لەگەڵ ٥٠٠ دانە تەقەمەنی).
 تۆپ و موشەکهاوێژەکان: ٤ دانە تفەنگی ١٠٦ ملم (لەگەڵ ٥٠٠ فیشەک)، ٢٠٠٠ فیشەکی تۆپی ١٠٧ ملم، ١٤ دانە مینی‌کاتیۆشا، ١٥ دانە موشەکهاوێژی سام ٧ (دژەفڕین)، و ٥ دانە موشەکهاوێژی مالیوتکا (دژەتانک).
 چەک و کەرەستەی تر: ١٤ دانە تفەنگی ٨٢ و بازۆکا، ١ دانە دژەفڕینی ٢٣ ملم، ٥٠ تفەنگی قەناسە، ٢١٥،٠٠٠ فیشەکی کڵاشینکۆف، ١٠،٠٠٠ فیشەکی BKC، ١٢،٠٠٠ فیشەکی دۆشکا، ١٥٠ سندوق نارنجۆک، ١٥٠٠ ماسکی دژەگاز، ٥ بەلەمی جێمینی، ٥٠ دووربین، ٥٠ قیبلەنوێن، ١٥٠ چادری بچووک، و بڕی پێویست لە مین، بێدەنگکەر و ماددەی تەقەمەنی.

دووەم: کەرەستەکانی پەیوەندی و گەیاندن (مخابەرات)

 ٥ ئامێری بێوایەری تەلەفۆنکەر و ٣٠ ئامێری بێوایەری P.R.C 77.
 ٥٠ ئامێری تەلەفۆن و ٥ مەرکەزی تەلەفۆن، هاوڕێ لەگەڵ ١٠٠ کیلۆمەتر وایەری تەلەفۆن.
 دیاریکردنی ژمارەی بێوایەری تاکی واکی دواخرا بۆ داهاتوو.

سێیەم: پۆشاک، دەرمان و ئازووقە

 پۆشاک: ٥٠٠٠ دەست ئۆرکت (پاڵتۆی سەربازی)، ١٥٠٠ دانە پەتوو، ٣٥٠٠٠ مەتر قوماش، و ٥٠٠ کیسی خەوتن.
 ئازووقە: ١٠٠ تۆن برنج، ١٨٠ تۆن ئارد، ١٠٠٠ تەنەکە ڕۆن، و ١٠٠٠ کارتۆن دۆشاو (ڕوونی تەماتە).
 دەرمان: دابینکردنی دەرمان بەپێی لیست و ناردنی گرووپێکی پزیشکی ئێرانی بۆ ناوچەکە بۆ پێداچوونەوە، لەگەڵ وەرگرتنی بریندارانی یەکێتی لە نەخۆشخانەکانی ئێران و گواستنەوەی یارمەتییە پزیشکییەکانی وڵاتانی تر.

چوارەم: ڕاگەیاندن و پەیوەندییە دیپلۆماتییەکان

 مۆڵەتی کڕین و هێنانی ئامێری ڕادیۆی ١٠ کیلۆوات لە دەرەوە بۆ ناو عێراق لە ڕێگەی ئێرانەوە، هاوڕێ لەگەڵ ڕێگەدان بە هاتوچۆی ڕۆژنامەنووسانی بیانی و ئێرانی بۆ ناوچەکە.
 ئاسانکاری بۆ پەیوەندیکردنی یەکێتی بە باڵیۆزخانەکانی (چین، کۆریای باشوور، بەنگلادیش، سووریا و لیبیا) لە تاران و ڕێگەدان بە سەفەری کادیرانی یەکێتی بۆ سووریا.
 ڕێگەدان بە گواستنەوەی بڵاوکراوەکانی یەکێتی بۆ دەرەوە دوای پشتڕاستکردنەوەی وەزارەتی ئیرشاد.

٥. قۆناغ بە قۆناغی ئۆپەراسیۆنە سەربازییە پێشنیازکراوەکان

ڕێککەوتننامە نوێیەکە (کە لە ١٩ لاپەڕەدا لە ٧ی ئابانی ١٣٦٥ لە نێوان جەلال تاڵەبانی و موحسین ڕەزایی لە کرماشان واژۆ کرا) ئۆپەراسیۆنەکانی بەپێی چوار مەڵبەندی سەرەکی یەکێتی و لە سێ قۆناغدا پۆلێن کرد، هاوکات بڕیاردرا خولی ڕاهێنانی تایبەت لەسەر مینی‌کاتیۆشا، خومپارە، موشەکی دژەفڕین و کەرەستەی گەیاندن بۆ پێشمەرگەکان لە ئێران بکرێتەوە:
قۆناغی یەکەم
 مەڵبەندی ١: تێکدانی دامەزراوەکانی دەربەندیخان، کۆنترۆڵکردنی ناحیەی قەرەداغ، سەرقەڵا و پێباز ، تێکشکاندنی مۆڵگەکانی سەر جادەی ئاوەسپێ - دەربەندیخان، و ناوەندە جیاوازەکانی شاری کەلار.
 مەڵبەندی ٢: تێکدانی کارگەی چیمەنتۆی سلێمانی و تاسڵوجە، دامەزراوە و سەربازگەی دووکان، سەربازگەی سوسێ، دامەزراوەکانی باباگوڕگوڕ لە کەرکووک، بارەگای سوپای یەک و بنکەی ئاسمانیی کەرکووک.

 مەڵبەندی ٣ و ٤: کۆنترۆڵکردنی ناحیەکانی هیران و خەلەکان، تێکشکاندنی ناوەندەکانی شاری شەقڵاوە، و تێکدانی تەواوەتیی دامەزراوەکانی بای حەسەن و سەرشاخ.

قۆناغی دووەم

  ١: نائەمنکردنی جادەی دەربەندیخان - جەلەولا، کۆنترۆڵکردنی ناحیەی سەنگاو، و تێکدانی دامەزراوەکانی بەرهەمهێنان لە جەدیدە و پڕۆژەی گاز لە حەسار.
 مەڵبەندی ٢: تێکدانی دامەزراوەکانی دێبس، کۆنترۆڵکردنی ناحیەی ئاغجەلەر، و تێکشکاندنی سەربازگەکانی چەمچەماڵ و قەرەهەنجیر.
 مەڵبەندی ٣: کۆنترۆڵکردن و ڕزگارکردنی میحوەرەکەی دۆڵی شەهیدان، تێکشکاندنی سەربازگەی چوارقوڕنە، بارەگای تاکتیکیی سوپای پێنجەم، و شاری ڕانیە.
 مەڵبەندی ٤: تێکدانی دامەزراوەکانی گۆگردی مشراق، کۆنترۆڵکردنی ناحیەکانی دێگەڵە، تەقتەق و سەلاحەدین، و تێکشکاندنی ناوەندەکانی شاری هەولێر.

قۆناغی سێیەم

 مەڵبەندی ١: کۆنترۆڵکردنی ناحیەی قادرکەرەم، و تێکدانی بارەگای تیپ، فەوج و تۆپخانەکان.
 مەڵبەندی ٢: تێکشکاندنی تەواوەتی ناوەندە سەربازی، حکومی و ئابوورییەکانی شارەکانی سلێمانی، قەڵادزێ و دووکان، لەگەڵ بارەگای تیپ و تۆپخانەکانی دەوروبەریان.
 مەڵبەندی ٣: تێکدانی بارەگای فەوج و تیپەکان، تۆپخانەکانی جێگیر لە ناوچەکەدا، و بنکەی ئاسمانیی دیانا و ڕواندز.
 مەڵبەندی ٤: کۆنترۆڵکردنی ناحیەی دیبەگە، تێکشکاندنی ناوەندەکانی شاری پردێ (ئاڵتون کۆپری) و قوشتەپە، و ناوچەکانی هەریر و باتاس.

٦. ڕوانگەی سیاسی و فەرمی کۆتایی

مەسعوود سەرەمەدی، ڕاوێژکاری دەفتەری سیاسیی سەرکردایەتی هاوبەشی سوپا، لە مانگی مێهری ١٣٦٥دا چاوپێکەوتنێکی لەگەڵ جەلال تاڵەبانی ئەنجامدا.
 لەم دیدارەدا سکرتێری گشتیی یەکێتی ڕایگەیاند کە جەنگی عێراق دژ بە ئێران، شەڕێکی دەستدرێژکارانە و فاشیستانەیە، لە کاتێکدا بەرگریی ئێران دادپەروەرانەیە. ئەو ئاماژەی بەوە کرد کە بەرگریی گەلی ئێران و گەلی کورد یەکیان گرتووە، و هیوای خواست دوای نەمانی سەددام، دۆستایەتی و هاوپەیمانییەکی بەهێز بۆ خەبات دژ بە ئیستعمار و سەهیۆنیزم لە نێوان هەردوو وڵاتدا بێتە کایەوە.
دوابەدوای واژۆکردنی ڕێککەوتننامەکە، محەمەدباقر زولقەدر فەرماندەی بارەگای ڕەمەزان لە نامەیەکدا بۆ جەلال تاڵەبانی هیوای خواست ئەم هەنگاوانە ببنە زەمینەساز بۆ لابردنی ستەم لەسەر گەلی موسڵمان و چەوساوەی کوردستانی عێراق و پەرەپێدانی خەبات دژی ڕژێمی خوێنڕێژی بەعس.