گۆڕەپانی ململانێ؛ بەغدا دەبێتە وێستگەی پەیامە توندەکانی واشنتۆن و تاران

پەنجەرە

ململانێی نێوان ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا و کۆماری ئیسلامیی ئێران لەسەر خاکی عێراق چووەتە قۆناغێکی زۆر ئاشکرا و هەستیارەوە. 
ئەمەش دوای ئەوەی بەغدای پایتەخت بووە وێستگەی سەردانی دوو کەسایەتیی دیاری سەربازیی هەردوو وڵات: ئیسماعیل قائانی، فەرماندەی فەیلەقی قودسی ئێرانی لەلایەک، و ئەدمیراڵ براد کۆپەر، فەرماندەی فەرماندەیی ناوەندیی ئەمریکا (سێنتکۆم) لەلایەکی ترەوە، کە بە یەکێک لە بەرپرسە توندەکانی ناو ئیدارەی ئەمریکا بۆ لێدانی ئێران و هاوپەیمانەکانی دادەنرێت.

ستراتیجیی ئێران؛ بەکارهێنانی چەکی گرووپەکان و ڕەتکردنەوەی گوشارەکان

گرووپە چەکدارەکانی عێراق بە کردەیی بوون بە یەکێک لە کارتە سەرەکییەکانی ئێران بۆ سەرقاڵکردنی لایەنی بەرامبەر لە شەڕە هەرێمییەکاندا. 
ئەم پێگەیەش هەم لەلایەن خودی گرووپەکان و هەم لەلایەن تارانەوە بە فەرمی دانی پێدا نراوە. ئامانجی سەرەکیی جووڵەی ئەم گرووپانە لە ڕێگەی بەئامانجگرتنی بنکەکانی ئەمریکا، ناوەندە ئابوورییەکان و وڵاتانی ناوچەکە، کەمکردنەوەی گوشارە لەسەر ئێران، پاراستنی سیستەمی سیاسیی تاران و دەرکردنی هێزەکانی ئەمریکایە لە ناوچەکە.

لە لایەکی ترەوە، تاران باش دەزانێت کە لە کاتی هەڵگیرسانەوەی هەر شەڕێکدا، ئەم گرووپانە دەبنە هۆی بەرزکردنەوەی خەرجی و تێچووی سەربازیی و ستراتیجی بۆ ئەمریکا و هاوپەیمانەکانی. لەسەر ئەم بنەمایە، ئیسماعیل قائانی لە سەردانە ڕانەگەیەندراوەکەیدا داوایکردووە هیچ جۆرە گوشارێکی دادوەریی، ئاسایشی یان سەربازیی نەخرێتە سەر ئەم گرووپانە و چەکەکانیان لێنەستێنرێت؛ چونکە ڕووبەڕووبوونەوەیان بە واتای لێدان لە پڕۆژەی هەرێمیی ئێران دادەنرێت.

پەیامی ڕاستەوخۆی ئەمریکا؛ بژاردەی خۆبەدەستەوەدان یان دەستوەردان

لە بەرامبەردا، ئەدمیراڵ براد کۆپەر لە کۆبوونەوەی لەگەڵ سەرۆک وەزیرانی عێراق، کۆمەڵێک دۆسیەی یەکلاکەرەوەی تاوتوێ کرد. لە پێشەنگی ئەو دۆسیەیانە: دیاریکردنی ڕێکەوتی ٣٠ی ٩ی ئەمساڵ وەک دوا مۆڵەت بۆ کۆتاییهێنان بە بوونی سەربازیی ئەمریکا، لەگەڵ بەدواداچوونی هەنگاوە کردارییەکانی بەغدا بۆ کۆنتڕۆڵکردنی چەکی دەرەوەی یاسا.

کۆپەر ئاگادارییەکی ڕوون و بێپەردەی دایە لایەنی عێراقی: هەر هێرشێک لە خاکی عێراقەوە بکرێت، چ لە کاتی شەڕی ڕاستەوخۆ لەگەڵ ئێران یان لە کاتی ئارامیدا، وەڵامدانەوەی ڕاستەوخۆ و توندی ئەمریکا و هاوپەیمانەکانی لێدەکەوێتەوە. 
بەمەش ئەمریکا تۆپەکەی هاویشتە یاریگای بەغداوە؛ یا دەبێت حکومەت خۆی ڕێگری لەم جووڵانە بکات، یانیش دەستکراوەیی دەداتە هێزە دەرەکییەکان تا بەپێی بەرژەوەندییەکانی خۆیان مامەڵە بکەن.

هاوکێشەی سیاسی و سەربازیی؛ فشاری هاوبەشی کۆپەر و باراک

کۆپەر کە نوێنەرایەتی باڵی سەربازیی ئەمریکا دەکات، هاوشانی تۆم بەراک کە نوێنەرایەتی باڵی سیاسی و ئاسایشی ئەمریکا دەکات، پەیامێکی هاوبەشیان گەیاندووەتە بەغدا: دۆخی ئێستای عێراق قابیلی قبووڵ نییە و ناتوانرێت بەم شێوەیە بەردەوام بێت.

بەپێی ئەم پەیامە، لەبەر ئەوەی جوگرافیا و سەرچاوەکانی وزەی عێراق دوو پایەی سەرەکیی نۆژەنکردنەوەی نەخشەی ئایندەی ناوچەکەن، یا دەبێت بەغدا خۆی چارەسەری بەپەلە بدۆزێتەوە، یانیش ئەمریکا و وڵاتە زیانپێگەیشتووەکان ڕاستەوخۆ دەستوەردان دەکەن.

لەئێستادا عێراق کەوتووەتە نێو بەرداشی ئامانجەکانی ئێران و هەڕەشەکانی ئەمریکاوە، ئەمەش سەروەریی عێراقی خستووەتە ژێر مەترسییەکی جدییەوە. 
ئەم دۆخە وڵاتەکەی ڕووبەڕووی هاوکێشەیەکی تری شکست کردووەتەوە کە بەهۆی سیستەمی پشکپشکێنە و دروستبوونی دەوڵەتێکی لاوازەوە، ناتوانێت لە کاتە هەستیارەکاندا بڕیاری ئازادانە لەبەرژەوەندیی نیشتمانیی خۆی بدات.